Kültürümüzde Kız İsteme…

Perşembe günü uğurlu gün sayıldığı için, kız istemeye Perşembe günü gidilir.

Kız beğenmeye gidildiğinde, kız beğenilmezse hiç konuşulmaz; eğer oğlan çok istiyorsa caydırmaya çalışılır. Kız, ailenin davranışları ve ev hali beğenilmişse, kız isteme hazırlıkları başlar. Kız ailesine elçi aracılığıyla niyet açılır ve kız istemeye gidilir. Kız istemeye gidilirken kız tarafına haber verilir. İstemeye kızın annesi, babası, ağabeyi, amcası, dayısı vb. yakın akrabaları gider. Eskiden oğlan gitmezdi, günümüzde kız istemeye oğlanın da gittiği görülmektedir. Kız istemeye giderken, kızın verilmeme ihtimali düşünülerek hiçbir şey götürülmez. Kızı, oğlanın babası veya ondan daha büyük aile büyüğü varsa o ister. İsteme;

Ahmet Efendi hiç sormuyorsun niye geldin,

Misafirimsin hoş geldin, başım gözüm üzerine,

Allah’ın emri peygamberin kavliyle senin kızın Ayşe’yi, oğlum Ali’ye istiyorum.

Kaderse olur, araştıracağım, eşim var, dostum var, akrabalarım var onlara soracağım.”

Bir istemeyle kız verilmez. Bir kızı en az üç kere istemek gerekir. Bir istemeyle kız verilmesi kınanır “falan kişi kızını hemen verdi” denir. Eğer kız verilmeyecekse sudan bahaneler uydurularak gelenler sürekli geri çevrilir. Oğlan tarafı bunu hisseder.

Yörede kaderse olur demek, kızı vereceğiz anlamına gelmektedir.

Kız tarafı niyetliyse iki üç istemeden sonra kız verilir. Kız verildikten sonra, kız istemeye gidenler içerisinde oğlan tarafının en küçüğü kimse, kalkar, kız tarafının aile reisinin elini öper. Bu uygulamaya yörede, “el öpme” denir. Bu olay halk arasında, “bu gece el öpüldü” şeklinde anlatılır. El öpüldükten sonra, oğlan tarafının getirdiği şeker dağıtılır. El öpüldüğü gün, “ağır nışan”, “başlık”, kız tarafına verilecek “haletler (hediyeler)” konuşulur. El öpülen geceye, “söz kesme” de denir.

Yörede son yirmi yıl öncesine kadar başlık almak vardı. Alınan başlık yine kız için kullanılırdı. Yörede başlığa “süt hakkı” denmektedir. Başlık uygulaması, günümüzde, Ahlat merkezde tamamen kalkmış durumdadır. Köylerde bu uygulama halen sürmektedir. Eskiden başlık parasından düşmek için, aile büyükleri kız evine gittiklerinde, yemek yemezlerdi.

Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,


Bir Cevap Yazın